നടത്തം എന്നത് നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ലളിതവും സ്വാഭാവികവുമായ ഒന്നാണ്. എന്നാൽ, മസ്തിഷ്കവും പേശികളും തമ്മിലുള്ള ഏകോപനത്തിൽ നേരിയൊരു തടസ്സം നേരിടുമ്പോൾ പോലും ഈ സ്വാഭാവിക ചലനം ഒരു വലിയ വെല്ലുവിളിയായി മാറാം. പാർക്കിൻസൺസ് ബാധിതരിൽ കണ്ടുവരുന്ന നടത്തത്തിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും (Gait disorders) ശരീരത്തിന്റെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെടുന്നതും കേവലം ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ മാത്രമല്ല. അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ആത്മവിശ്വാസത്തെയുമാണ് കവർന്നെടുക്കുന്നത്.
മുൻകാലങ്ങളിൽ ഇത്തരം അവസ്ഥകളെ കേവലം വാർദ്ധക്യസഹജമായ മാറ്റങ്ങളായി കണ്ട് നിസ്സാരവൽക്കരിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഇന്ന് ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം ഇതിനെ അതീവ ഗൗരവത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്. കാലുകൾ തറയിൽ ഒട്ടിപ്പിടിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിക്കുന്ന 'ഫ്രീസിങ്' (Freezing of gait), താളം തെറ്റിയുള്ള നടത്തം എന്നിവയെ മറികടക്കാൻ മരുന്നുകൾക്കപ്പുറമുള്ള വിപുലമായ ചികിത്സാ രീതികൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്.
എന്താണ് പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം?
തലച്ചോറിലെ ഡോപ്പമിൻ എന്ന രാസവസ്തു നിർമ്മിക്കുന്ന കോശങ്ങൾ ക്രമേണ നശിച്ചുപോകുന്ന ഒരു പ്രോഗ്രസീവ് ന്യൂറോഡിജെനെറേറ്റീവ് രോഗമാണ് പാർക്കിൻസൺസ്. ശരീരത്തിന്റെ ചലനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നത് ഡോപ്പമിനാണ്. ഇതിന്റെ അളവ് കുറയുമ്പോൾ ശരീരചലനങ്ങളിൽ സ്വാഭാവികമായും തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ
വിശ്രമിക്കുമ്പോഴും കൈകൾക്കുണ്ടാകുന്ന വിറയൽ (Resting tremor), ചലനങ്ങളുടെ മന്ദഗതി (Bradykinesia), മാംസപേശികൾ കഠിനമാകുക തുടങ്ങിയവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷണങ്ങൾ. കാലക്രമേണ മുഖഭാവം കുറയുകയും ശബ്ദം മന്ദമാവുകയും നടക്കുമ്പോൾ കൈകളുടെ സ്വാഭാവിക ചലനം ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗം മൂർച്ഛിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ ശരീരത്തിന്റെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെടുന്നതും നടക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടും കൂടുതൽ പ്രകടമായി തുടങ്ങും.
പോസ്റ്റുറൽ ഇൻസ്റ്റബിലിറ്റിയും ഗെയ്റ്റ് ഡിസോർഡറും
ശരീരത്തിന്റെ ബാലൻസ് നിലനിർത്താനോ വീഴാതെ നേരെ നിൽക്കാനോ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയെയാണ് പോസ്റ്ററൽ ഇൻസ്റ്റബിലിറ്റി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ശരീരത്തിന്റെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നാഡീവ്യൂഹത്തിലുണ്ടാകുന്ന തകരാറുകൾ കാരണം പെട്ടെന്നുള്ള ചലനങ്ങളിൽ ബാലൻസ് നിലനിർത്താൻ രോഗിക്ക് കഴിയാതെ വരും. ഇത് വീഴാനുള്ള സാധ്യത വലിയ തോതിൽ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. പാദങ്ങൾ തറയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി ഉയർത്താതെയുള്ള നടത്തം (shuffling gait), കാലുകൾ നിലത്ത് ഒട്ടിപ്പിടിച്ചതുപോലെ തോന്നുന്ന അവസ്ഥ, മുന്നോട്ട് കുനിഞ്ഞുള്ള നടത്തം എന്നിവയെല്ലാം ഗെയ്റ്റ് ഡിസോർഡറിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇവയെ ഒരുമിച്ച് 'പോസ്റ്ററൽ ഇൻസ്റ്റബിലിറ്റി ആൻഡ് ഗെയ്റ്റ് ഡിസോർഡർ' (PIGD സബ്റ്റൈപ്പ്) എന്നാണ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത്തരം ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്ക് കാരണം ഡോപ്പമിന്റെ കുറവ് മാത്രമല്ല. മസ്തിഷ്കവും നാഡീവ്യൂഹവും തമ്മിലുള്ള ഏകോപനക്കുറവ്, കാഴ്ച, ബാലൻസ്, സ്പർശബോധം എന്നിവയുടെ സംയോജനത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന പാളിച്ചകൾ എന്നിവയും ഇതിന് കാരണമാകുന്നുണ്ട്.
ദൈനംദിന വെല്ലുവിളികളും നിയന്ത്രണ മാർഗ്ഗങ്ങളും
സ്വന്തമായി നടക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയും നിരന്തരമുള്ള വീഴ്ചയ്ക്കുള്ള സാധ്യതയും രോഗികളുടെ ആത്മവിശ്വാസം കെടുത്തുകയും അവരെ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിൽ നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ അവസ്ഥയെ ഫലപ്രദമായി നേരിടാൻ ഇന്ന് നിരവധി മാർഗ്ഗങ്ങളുണ്ട്. ന്യൂറോളജിസ്റ്റിന്റെ കൃത്യമായ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ലെവോഡോപ്പ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മരുന്നുകൾ ക്രമീകരിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ ആദ്യപടി. ഇതിനൊപ്പം ബാലൻസ് നിലനിർത്താനുള്ള ഫിസിയോതെറാപ്പി പരിശീലനങ്ങളും ശ്രവണ-കാഴ്ചാ ഉത്തേജകങ്ങൾ (Visual/Auditory cues) ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശീലനങ്ങളും ഏറെ ഫലപ്രദമാണ്. ജീവിതശൈലിയിൽ യോഗ, തായ് ചി, ചിട്ടയായ നടത്തം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് പേശികൾക്ക് അയവ് നൽകും. വീടിനുള്ളിൽ വീഴ്ച ഒഴിവാക്കാൻ ബാത്ത്റൂമുകളിലും മറ്റും 'ഗ്രാബ് ബാറുകൾ' സ്ഥാപിക്കുന്നത് സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കും. കൂടാതെ, ആവശ്യമെങ്കിൽ വാക്കർ അല്ലെങ്കിൽ കെയ്ൻ പോലുള്ള സഹായ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനും രോഗികൾ മടികാണിക്കേണ്ടതില്ല.
നൂതന ചികിത്സാ രീതികൾ
ആധുനിക ചികിത്സാ രംഗത്ത് പാർക്കിൻസൺസ് രോഗികൾക്കായി വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. വെർച്വൽ റിയാലിറ്റി (VR) ഉപയോഗിച്ചുള്ള അഡ്വാൻസ്ഡ് ഫിസിയോതെറാപ്പിയും ലേസർ ഷൂസ് പോലുള്ള നൂതന ഉപകരണങ്ങളും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. മരുന്നുകൾ കൊണ്ട് മാത്രം നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത ഘട്ടത്തിൽ, തലച്ചോറിൽ ഇലക്ട്രോഡുകൾ സ്ഥാപിച്ച് ചലനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന 'ഡീപ് ബ്രെയിൻ സ്റ്റിമുലേഷൻ' (DBS) എന്ന ചികിത്സാരീതി വലിയൊരു ആശ്വാസമാണ്.
രോഗിയുടെ നടത്തത്തിലെ നേരിയ മാറ്റങ്ങൾ പോലും നിരീക്ഷിക്കാനും വീഴ്ചകൾ മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന സ്മാർട്ട് സെൻസറുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന വെയറബിൾ സാങ്കേതികവിദ്യയും ഇന്ന് സജീവമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം കേവലം കൈവിറയലിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല. അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ചലനസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും അതിലൂടെ ആത്മവിശ്വാസത്തെയുമാണ് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ 'നടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്' എന്ന തോന്നൽ ഒരിക്കലും ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമല്ല. മറിച്ച്, ചികിത്സാ രീതിയിൽ മാറ്റം വരുത്തേണ്ട സമയമായി എന്ന തിരിച്ചറിവാണത്. ആധുനിക മരുന്നുകൾക്കൊപ്പം ചിട്ടയായ ഫിസിയോതെറാപ്പിയും നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകളും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ ഏത് പാർക്കിൻസൺസ് രോഗിക്കും തളരാതെ മുന്നോട്ട് പോകാനാകും. രോഗത്തെ ഭയപ്പാടോടെയല്ല, തികഞ്ഞ ശാസ്ത്രീയ അവബോധത്തോടെയും കരുതലോടെയുമാണ് നേരിടേണ്ടത്.
ഡോ. പവമാൻ പി എസ്
(സീനിയർ കൺസൾട്ടൻ്റ് ന്യൂറോ സർജൻ, ആസ്റ്റർ മിംസ്, കാസർകോട്)
