ഗുവാഹതി: പരമ്പരാഗതമായ അതിരുകളെയെല്ലാം അറിവിന്റെയും കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും കരുത്തുകൊണ്ട് ഭേദിച്ച്, ആധുനിക ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം സ്ത്രീ ശാക്തീകരണത്തിന്റെ പുതുമാതൃകയാവുകയാണ് ബയോടെക്നോളജി ഗവേഷക ഡോ. സോഫിയ ബാനു. അസമിലെ ഒരു സാധാരണ പശ്ചാത്തലത്തില്നിന്ന് ശാസ്ത്ര ഗവേഷണരംഗത്തെ പ്രഗത്ഭരുടെ നിരയിലേക്ക് അവര് നടന്നു കയറിയത് കേവലം വ്യക്തിപരമായ ഒരു നേട്ടം മാത്രമല്ല; മറിച്ച്, പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുതി മുന്നേറാന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വലിയ ജനസമൂഹത്തിനാകെ പ്രതീക്ഷയേകുന്ന വിജയഗാഥ കൂടിയാണ്.
സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങളും പഴയ കീഴ്വഴക്കങ്ങളും മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുടെ പുരോഗതിക്ക് പലപ്പോഴും തടസ്സമാകുന്ന ഉത്തരേന്ത്യന് സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ഡോ. സോഫിയ ശ്രദ്ധേയയാകുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും ശാസ്ത്രീയ മികവിന്റെയും പിന്ബലത്തില് ഏതൊരു സ്ത്രീക്കും സമൂഹത്തിന്റെ മുന്നിരയിലേക്ക് അനായാസം ഉയര്ന്നുവരാന് സാധിക്കുമെന്ന് അവര് സ്വന്തം ജീവിതത്തിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
ഗുവാഹതി സര്വകലാശാലയിലെ അസോസിയറ്റ് പ്രൊഫസറായ ഡോ. സോഫിയ തന്റെ ഗവേഷണങ്ങളെ നാലു ചുവരുകള്ക്കുള്ളിലെ പതിവ് പരീക്ഷണങ്ങളായി മാത്രം ഒതുക്കിനിര്ത്താന് ആഗ്രഹിച്ചില്ല. ശാസ്ത്രം സമൂഹത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കും വികസനത്തിനുമായി എങ്ങനെ പ്രയോജനപ്പെടുത്താം എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ചിന്ത. കര്ഷകര്, വിദ്യാര്ത്ഥികള്, വടക്കുകിഴക്കന് മേഖലയിലെ സാധാരണ ജനങ്ങള് എന്നിവരുമായി നേരിട്ട് സംവദിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പ്രായോഗിക ഗവേഷണ ശൈലിയാണ് അവര് സ്വീകരിച്ചത്. ശാസ്ത്രീയ അറിവുകള് എങ്ങനെ പൊതുനന്മയ്ക്കായി മാറ്റാമെന്ന് സ്വന്തം പദ്ധതികളിലൂടെ ഈ ഗവേഷക സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.
ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കന് സംസ്ഥാനങ്ങളില് ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്ന 'അക്വിലേറിയ മലാക്കെന്സിസ്' മരങ്ങളില്നിന്ന് വേര്തിരിച്ചെടുക്കുന്ന, ലോകവിപണിയില് ഏറെ മൂല്യമുള്ള പ്രകൃതിദത്ത ഉല്പ്പന്നമായ അഗര്വുഡിനെ കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണമാണ് ഡോ. സോഫിയയെ ശാസ്ത്രലോകത്ത് പ്രശസ്തയാക്കിയത്. പാരിസ്ഥിതിക സന്തുലിതാവസ്ഥ ഒട്ടും നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ, അഗര്വുഡിന്റെ സ്വാഭാവിക ഉല്പ്പാദനം എങ്ങനെ വര്ദ്ധിപ്പിക്കാമെന്ന് അവര് ഗ്രാമീണരെ പഠിപ്പിച്ചു. ഇതിലൂടെ അസമിലെ പ്രകൃതിദത്ത കര്ഷകരുടെ ഉപജീവനമാര്ഗ്ഗത്തിന് പുതിയൊരു ദിശാബോധം നല്കാന് അവര്ക്ക് സാധിച്ചു. അസമിന്റെ തനത് കാര്ഷിക വിളയായ 'അസം നാരങ്ങ'കളുടെ ജനിതക വൈവിധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളും ഇവരുടെ ഗവേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
സാധാരണക്കാരായ കര്ഷകരുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയര്ത്താന് സഹായിച്ച ഡോ. സോഫിയയുടെ ഈ ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകള്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലാണ് ആദരം ലഭിച്ചത്. 2023-ലെ 'നേച്ചര് ഇന്ത്യ'യുടെ മികച്ച 10 ഗവേഷണ കണ്ടെത്തലുകളില് ഒന്നായി സോഫിയയുടെ പഠനങ്ങള് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. വടക്കുകിഴക്കന് ഇന്ത്യയിലെ പ്രാദേശിക കാര്ഷിക ഗ്രാമങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം ആഗോളതലത്തില് അടയാളപ്പെടുത്താന് ഈ പുരസ്കാരത്തിലൂടെ അവര്ക്ക് കഴിഞ്ഞു.
പരമ്പരാഗതമായി പുരുഷന്മാര് ആധിപത്യം പുലര്ത്തുന്ന ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മേഖലകളില് ദൃശ്യമായ മാതൃകകളുടെ അഭാവം കാരണം മുസ്ലിം സ്ത്രീകള് പൊതുവേ കടന്നുവരാന് മടിക്കാറുണ്ട്. എന്നാല്, എല്ലാ പ്രതിബന്ധങ്ങളെയും മറികടന്ന് വിജയം കൈവരിച്ചതിലൂടെ ഈ രംഗത്തേക്ക് വരാന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന യുവതലമുറയ്ക്ക് വലിയൊരു വഴികാട്ടിയാവുകയാണ് ഡോ. സോഫിയ. ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാസമ്പന്നരായ മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുടെ ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും സ്വപ്നങ്ങളുടെയും പുരോഗമനപരമായ മാറ്റത്തെയാണ് സോഫിയയുടെ നേട്ടങ്ങള് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
നിലവില് നാല്പ്പതിലേറെ അന്താരാഷ്ട്ര ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങള് ഡോ. സോഫിയയുടേതായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗവേഷണ രംഗത്തെ പുതുതലമുറയ്ക്ക് അക്ഷരാര്ത്ഥത്തില് ഒരു മികച്ച 'ഗൈഡ്' കൂടിയാണ് അവര്. ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള പ്രമുഖ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങള് ഇന്ന് ഡോ. സോഫിയയുടെ സേവനവും അറിവും പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. രാജ്യത്തെ ഒട്ടനവധി യുവതികള്ക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്രാമീണ മേഖലകളില്നിന്നുള്ളവര്ക്ക് വലിയൊരു പ്രചോദനമാണ് ഇന്ന് ഈ ശാസ്ത്രജ്ഞ.
യഥാര്ത്ഥ ശാക്തീകരണം എന്നാല് പരമ്പരാഗതമായ സമ്പ്രദായങ്ങളെ പൊളിച്ചെഴുതുന്നത് മാത്രമല്ലെന്നും, അറിവ് സമൂഹത്തിന്റെ സേവനത്തിനായി വിനിയോഗിക്കുകയും പരിമിതികള്ക്കപ്പുറം സ്വപ്നം കാണാന് മറ്റുള്ളവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുക എന്നതു കൂടിയാണെന്നും ഡോ. സോഫിയ ബാനുവിന്റെ ജീവിതം ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നു.
