ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ദുഷ്കരമായ തീര്ത്ഥാടന പാതകളിലൊന്നായ കേദാര്നാഥ് യാത്രയില് നിന്നുള്ള ഒരു വീഡിയോയാണ് ഇപ്പോള് സോഷ്യല് മീഡിയയില് വലിയ ചര്ച്ചകള്ക്കും പ്രതിഷേധങ്ങള്ക്കും കാരണമായിരിക്കുന്നത്. സമുദ്രനിരപ്പില് നിന്ന് 3,583 മീറ്റര് ഉയരത്തില് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കേദാര്നാഥ് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഗൗരികുണ്ഡില് നിന്ന് 16 മുതല് 18 കിലോമീറ്റര് വരെയുള്ള കുത്തനെയുള്ള പാതയാണ് ഉള്ളത്. പ്രായമായവര്ക്കും ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകള് ഉള്ളവര്ക്കുമായി ഇവിടെ കുതിരകളെയും കഴുതകളെയും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. എന്നാല്, ഈ പാതയിലൂടെ അമിതഭാരമുള്ള ഒരു തീര്ത്ഥാടകനെ ചുമന്നുകൊണ്ട് പോകുന്ന കഴുതയുടെ ദൃശ്യങ്ങളാണ് ഇപ്പോള് പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്.
വൈറലായ വീഡിയോയില്, കനത്ത ശരീരപ്രകൃതിയുള്ള ഒരാളെയും ചുമന്ന് കഴുത കഷ്ടപ്പെട്ട് മലകയറുന്നത് വ്യക്തമായി കാണാം. ഇയാളുടെ ഭാരം ഏകദേശം 140 കിലോയോളം വരുമെന്നാണ് സോഷ്യല് മീഡിയ ഉപയോക്താക്കള് ആരോപിക്കുന്നത്. തീര്ത്ഥാടകന്റെ അമിതഭാരം കാരണം മൃഗം നടക്കാന് വല്ലാതെ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നതും ദയനീയമായി തളരുന്നതുമായ ദൃശ്യങ്ങള് വലിയ തോതിലുള്ള ജനരോഷത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.
വീഡിയോ പുറത്തുവന്നതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ മൃഗക്ഷേമ പ്രവര്ത്തകരും വലിയൊരു വിഭാഗം ആളുകളും കടുത്ത പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തെത്തി. ഭക്തിയുടെ പേരില് മൃഗങ്ങളെ ഇത്തരത്തില് പീഡിപ്പിക്കുന്നത് ക്രൂരതയാണെന്ന് ഇവര് വാദിക്കുന്നു. തീര്ത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളില് മൃഗസവാരിക്ക് വ്യക്തമായ ഭാരപരിധി നിശ്ചയിക്കാന് അധികൃതര് തയ്യാറാകണമെന്ന ആവശ്യവും ശക്തമാണ്. മൃഗങ്ങളെ ദ്രോഹിച്ചുകൊണ്ട് എന്ത് ആരാധനയാണ് ഉള്ളതെന്നും, വീട്ടിലിരുന്നിരുന്നെങ്കില് പാപമെങ്കിലും കുറയുമായിരുന്നു എന്നും ആളുകള് തീര്ത്ഥാടകന് നേരെ രൂക്ഷമായ ഭാഷയില് വിമര്ശിക്കുന്നു.
അതേസമയം, കാലങ്ങളായി നിലനില്ക്കുന്ന ഈ യാത്രാ സംവിധാനത്തെ അനുകൂലിച്ചും ഒരു വിഭാഗം രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ മൃഗങ്ങളാണ് പ്രദേശവാസികളായ നൂറുകണക്കിന് തൊഴിലാളികളുടെ ഏക ജീവനമാര്ഗ്ഗമെന്നും ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവര്ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിലെത്താന് മറ്റ് വഴികളില്ലെന്നുമാണ് ഇവരുടെ വാദം. മൃഗങ്ങളെ അറുത്ത് ഭക്ഷിക്കുന്നത് ക്രൂരതയല്ലെന്ന് കരുതുന്നവരാണ്, ഉപജീവനത്തിനായി ഒരു മൃഗം ഭാരം ചുമക്കുമ്പോള് അതിനെ ക്രൂരത എന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്ന രീതിയിലുള്ള പ്രതികരണങ്ങളും ഈ വിഷയത്തില് ഉയര്ന്നുവരുന്നുണ്ട്.
