വയനാട് മേപ്പാടിക്കു സമീപം തുരങ്കപാത നിര്മാണ മേഖലയിലുണ്ടായ മണ്ണിടിച്ചില് കേരളത്തെ വീണ്ടും ഞെട്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. രണ്ടു വര്ഷം മുന്പ് വയനാട് അനുഭവിച്ച മഹാദുരന്തത്തിന്റെ ഓര്മകള് മായുംമുമ്പാണ് മറ്റൊരു ദുരന്തവാര്ത്ത സംസ്ഥാനത്തെ തേടിയെത്തുന്നത്. പ്രകൃതിയുടെ മുന്നറിയിപ്പുകള് നാം ഇനിയും ഗൗരവത്തിലെടുക്കാന് തയാറായിട്ടില്ലെന്ന കഠിനസത്യമാണ് ഇത്തരം സംഭവങ്ങള് വീണ്ടും ഓര്മിപ്പിക്കുന്നത്.
ഈ അപകടത്തിന്റെ കൃത്യമായ കാരണങ്ങള് ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തിലൂടെ മാത്രമേ നിര്ണയിക്കാനാകൂ. എന്നാല്, പ്രാഥമിക വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില് നിര്മാണസ്ഥലത്ത് കൂട്ടിയിട്ടിരുന്ന മണ്ണ് നീക്കം ചെയ്യാതിരുന്നതാകാം അപകടത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലമെന്ന ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങള് ഉയര്ന്നിട്ടുണ്ട്. ഭരണകൂടം, ജനപ്രതിനിധികള്, ഉദ്യോഗസ്ഥര് എന്നിവരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഇതിനുമുമ്പ് മുന്നറിയിപ്പുകള് നല്കിയിരുന്നുവെന്ന വിവരങ്ങളും പുറത്തുവരുന്നു. ഇവയെല്ലാം ശരിയാണെന്ന് അന്വേഷണത്തില് തെളിഞ്ഞാല്, ഇത് വെറും പ്രകൃതിദുരന്തമല്ല;മനുഷ്യരുടെ അശ്രദ്ധയും സുരക്ഷാനിയമങ്ങളോടുള്ള അവഗണനയും ദുരന്തത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വര്ധിപ്പിച്ച സംഭവമായി വിലയിരുത്തേണ്ടിവരും.
എന്നാല്, ഈ ഘട്ടത്തില് അതിലും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം മറ്റൊന്നാണ്. ഒരു അപകടത്തിന്റെ കാരണക്കാരെ കണ്ടെത്തുക മാത്രമാണോ നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം, അതോ ഇനിയും ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങള് ആവര്ത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുകയാണോ? കേരളം തെരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത് രണ്ടാമത്തെ വഴിയാണ്.
പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായ വയനാട് ഉള്പ്പെടെയുള്ള മലയോര മേഖലകള് പരിസ്ഥിതിപരമായി അതീവ ദുര്ബലമാണ്. കനത്ത മഴ, ചരിവേറിയ ഭൂമി, മണ്ണിന്റെ ഘടന, വനനശീകരണം, മനുഷ്യ ഇടപെടലുകള് എന്നിവ ഒരുമിക്കുമ്പോള് മണ്ണിടിച്ചിലിന്റെ സാധ്യത ഗണ്യമായി വര്ധിക്കുന്നു. ഇത്തരമൊരു ഭൂപ്രദേശത്ത് വലിയ നിര്മാണപദ്ധതികള് നടപ്പാക്കുമ്പോള് സാധാരണ സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങള് മാത്രം മതിയാകില്ല. മഴക്കാലം കണക്കിലെടുത്ത പ്രത്യേക പ്രവര്ത്തനരീതികളും അപകടസാധ്യതയുടെ തുടര്ച്ചയായ വിലയിരുത്തലും സ്വതന്ത്രമായ സുരക്ഷാ പരിശോധനയും നിര്ബന്ധമാക്കണം.
പദ്ധതിയുടെ രൂപരേഖ അംഗീകരിക്കുന്നതോടെ ഉത്തരവാദിത്വം അവസാനിക്കുന്നില്ല. നിര്മാണത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും പരിസ്ഥിതി സുരക്ഷയും ദുരന്തസാധ്യതയും നിരന്തരം വിലയിരുത്തണം. കുഴിച്ചെടുക്കുന്ന മണ്ണ് എവിടെ നിക്ഷേപിക്കണം, എത്രകാലം അവിടെ സൂക്ഷിക്കാം, മഴക്കാലത്തിന് മുമ്പ് അത് എങ്ങനെ സുരക്ഷിതമായി മാറ്റണം, ജലപ്രവാഹം തടസ്സപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടോ, മണ്ണിന്റെ ഭാരം ചരിവിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും എന്നീ ചോദ്യങ്ങള് കരാറുകാരന്റെ വിവേചനത്തിന് വിടാനാവില്ല. വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങളും കര്ശനമായ മേല്നോട്ടവും നിയമലംഘനത്തിന് തല്ക്ഷണ നടപടിയും ഉണ്ടായിരിക്കണം.
കേരളത്തില് ഓരോ വര്ഷവും മഴയുടെ സ്വഭാവം കൂടുതല് തീവ്രമാകുകയാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില് ചെറിയ സമയത്തിനുള്ളില് അതിശക്തമായ മഴ ലഭിക്കുന്നത് പതിവായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാല് പഴയ അനുഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സുരക്ഷാ കണക്കുകൂട്ടലുകള് ഇനി മതിയാകില്ല. മഴയുടെ പുതിയ യാഥാര്ഥ്യത്തിന് അനുസരിച്ചാണ് നിര്മാണരീതികളും ദുരന്തനിവാരണ സംവിധാനങ്ങളും പുനഃക്രമീകരിക്കേണ്ടത്.
മഴക്കാലത്ത് മലയോര മേഖലകളില് പൊതുജനങ്ങളും കൂടുതല് ജാഗ്രത പുലര്ത്തേണ്ടതുണ്ട്. മണ്ണിടിച്ചിലിന് സാധ്യതയുള്ള ചരിവുകള്ക്കു താഴെയും മുകളിലും താമസിക്കുന്നവര്ക്ക് സമയോചിതമായ മുന്നറിയിപ്പുകള് ലഭിക്കണം. അപകടസാധ്യതയുള്ള നിര്മാണസ്ഥലങ്ങളില് തൊഴിലാളികളെ താമസിപ്പിക്കുന്നതും ജോലി ചെയ്യിക്കുന്നതും സംബന്ധിച്ച് കര്ശനമായ സുരക്ഷാ പ്രോട്ടോക്കോളുകള് പാലിക്കണം. അതിതീവ്ര മഴയുടെ മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചാല് നിര്മാണപ്രവര്ത്തനങ്ങള് താല്കാലികമായി നിര്ത്തിവയ്ക്കുന്നതില് സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തിന്റെ കണക്കുകൂട്ടലുകളല്ല, മനുഷ്യജീവന്റെ മൂല്യമാണ് നിര്ണായകമാകേണ്ടത്.
ദുരന്തങ്ങള്ക്കു പിന്നാലെ അന്വേഷണ കമ്മിഷനുകളും റിപ്പോര്ട്ടുകളും നഷ്ടപരിഹാര പ്രഖ്യാപനങ്ങളും പതിവാണ്. എന്നാല്, അതേ പിഴവുകള് വീണ്ടും ആവര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കില്, നമ്മുടെ സംവിധാനങ്ങള് ഒന്നും പഠിച്ചിട്ടില്ലെന്നതാണ് അതിന്റെ അര്ഥം. ഒരു അപകടത്തില്നിന്ന് പാഠം പഠിക്കാത്ത സമൂഹം അടുത്ത അപകടത്തെ ക്ഷണിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
വയനാട്ടിലെ ഈ ദുരന്തം കേരളത്തിന്റെ വികസന കാഴ്ചപ്പാടിനുള്ള ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. പരിസ്ഥിതിയെ അവഗണിച്ചുള്ള വികസനം ഒടുവില് വികസനത്തെ തന്നെ വിഴുങ്ങും. ശാസ്ത്രീയ ആസൂത്രണം, കര്ശനമായ സുരക്ഷാനടപടികള്, ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള നിര്മാണസംസ്കാരം, മഴക്കാലത്തെ പ്രത്യേക ജാഗ്രത-ഇവ നാലും ഒരുമിച്ചാലേ മലയോര കേരളത്തിന്റെ ഭാവി സുരക്ഷിതമാകൂ.
ഈ ദുരന്തത്തിന്റെ അന്തിമ അന്വേഷണ റിപ്പോര്ട്ട് വരുമ്പോള് ഉത്തരവാദികള് ആരെന്നത് നിയമം തീരുമാനിക്കട്ടെ. പക്ഷേ, ഒരു കാര്യം ഇപ്പോള്ത്തന്നെ വ്യക്തമാണ്: പ്രകൃതിയുടെ മുന്നറിയിപ്പുകളെ അവഗണിക്കുന്ന സമീപനം കേരളത്തിന് ഇനി താങ്ങാനാവില്ല. മലകള് നല്കുന്ന ഓരോ മുന്നറിയിപ്പും കേള്ക്കുകയും അതനുസരിച്ച് പ്രവര്ത്തിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇനിയുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പൊതുബാധ്യത.
