മോണ്ടനെഗ്രോയിലെ ബാർ എന്ന നഗരത്തിൽ, കാലത്തിന്റെ കുത്തൊഴുക്കിനെ അതിജീവിച്ച് നിൽക്കുന്ന ഒരു മരമുണ്ട്. ഏകദേശം 2,250 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ ഒലിവ് മരം, കേവലം ഒരു സസ്യമല്ല, മറിച്ച് തലമുറകളായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട സമാധാനത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും വലിയൊരു അടയാളമാണ്. പുരാതന കാലത്ത് തർക്കങ്ങൾ തീർക്കാനും ആളുകൾ തമ്മിൽ സൗഹൃദത്തിൽ കഴിയാനുമുള്ള ഒത്തുചേരൽ കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ മരച്ചുവട്. ശത്രുതയിലായിരുന്ന കുടുംബങ്ങൾ പോലും ഈ മരച്ചുവട്ടിൽ വന്ന് പരസ്പരം കൈകൊടുത്ത് സമാധാനം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്രത്താളുകൾ പറയുന്നു.
എന്നാൽ, കാലം മാറിയപ്പോൾ ഈ പുരാതന വൃക്ഷം കടുത്ത ഭീഷണി നേരിട്ടു. അനിയന്ത്രിതമായ നഗരവൽക്കരണവും പരിസ്ഥിതിയിൽ വന്ന മാറ്റങ്ങളും കാരണം ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെ അളവ് ക്രമാതീതമായി വർധിച്ചത് മരത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനെ ബാധിച്ചു. ക്രമേണ മരം നശിച്ചുതുടങ്ങുകയും ഫലങ്ങൾ തരാതെ നിർജീവമാകുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ അടിയന്തര നടപടികൾ വേണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നതോടെയാണ് അധികൃതർ രംഗത്തിറങ്ങിയത്. പ്രാദേശിക സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച 'ഹൗസ് ഓഫ് ഒലിവ്സ്' എന്ന സംഘടനയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള മണ്ണ് പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും, തടസ്സപ്പെട്ടിരുന്ന ജലനിർഗമന മാർഗങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കാനും നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു.
വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട ആത്മാർത്ഥമായ പരിചരണത്തിന്റെ ഫലമായി ആ മരം വീണ്ടും ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു. നീണ്ട ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം മരം വീണ്ടും തളിർക്കുകയും ചെറിയ തോതിൽ ഫലങ്ങൾ നൽകിത്തുടങ്ങുകയും ചെയ്തത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രകൃതിസ്നേഹികൾക്ക് വലിയൊരു അത്ഭുതമായിരുന്നു. ഇന്ന് ഈ മരം കാണാനായി വർഷം തോറും ഏകദേശം 40,000-ഓളം വിനോദസഞ്ചാരികളാണ് ഇവിടേക്ക് എത്തുന്നത്. വരുംതലമുറയ്ക്കായി ഈ ചരിത്രസ്മാരകത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിൽ അഭിമാനിക്കുന്ന അധികൃതർ, ഇതിനെ ഒരു വിശുദ്ധ സ്വത്തായി തന്നെ പരിപാലിച്ചുവരുന്നു. പ്രകൃതിക്ക് നാം നൽകുന്ന ചെറിയൊരു കരുതൽ എത്രത്തോളം വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുമെന്നതിന്റെ മനോഹരമായ ഉദാഹരണമാണ് മോണ്ടനെഗ്രോയിലെ ഈ അത്ഭുത വൃക്ഷം.
