ഇ.എം.എസ് സര്ക്കാരിനെ അട്ടിമറിക്കാന് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി കേരളത്തിലെ ജാതിശക്തികളെ ഉപയോഗിച്ചുവെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തല്. 1959ല് കോണ്ഗ്രസ് അധ്യക്ഷയായിരിക്കെയാണ് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ഈ നീക്കം നടത്തിയത്. ഫിറോസ് ഗാന്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വീഡിഷ് എഴുത്തുകാരന്റെ പുസ്തകത്തിലാണ് വെളിപ്പെടുത്തല്. 'ഫിറോസ് ദ ഫോര്ഗോട്ടണ് ഗാന്ധി' എന്നാണ് പുസ്തകത്തിന്റെ പേര്. സ്വീഡിഷ് എഴുത്തുകാരനായ ബെര്ടില് ഫോക്ക് ആണ് പുസ്തകത്തിന്റെ രചയിതാവ്.
ഇ.എം.എസ് സര്ക്കാരിനെ പുറത്താക്കുന്നതിനോട് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയും ഇന്ദിരയുടെ പിതാവുമായ ജവഹര്ലാല് നെഹ്റുവിന് യോജിപ്പില്ലായിരുന്നു. ഇന്ദിരയുടെ ഭര്ത്താവ് ഫിറോസ് ഗാന്ധിയും ഈ നീക്കത്തെ എതിര്ത്തിരുന്നു. എന്നാല് ഇരുവരുടെയും എതിര്പ്പ് ചെവിക്കൊള്ളാതെ ഇ.എം.എസ് സര്ക്കാരിനെ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി അട്ടിമറിക്കുകയായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ വര്ഗീയ നിലപാടുള്ള ഹിന്ദുക്കളെയും മുസ്ലീം ലീഗിനെയും കൂട്ടിയായിരുന്നു ഇന്ദിരയുടെ നീക്കം. കേരളത്തിലെ തന്റെ അടുപ്പക്കാരായ കോണ്ഗ്രസ് നേതാക്കളും ഇന്ദിരയ്ക്ക് പിന്തുണ നല്കി.
ആദ്യ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സര്ക്കാരിനെ അട്ടിമറിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് 'അപ്ഹീവല് ഇന് കേരള' എന്ന പേരില് ഒരു അധ്യായം തന്നെ പുസ്തകത്തിലുണ്ട്. ഇ.എം.എസ് സര്ക്കാര് വന് സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ പരിഷ്കരണ നടപടികള്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചുവെങ്കിലും സ്കൂളുകളില് മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ ചിത്രത്തിന് പകരം മാര്ക്സിന്റെയും ലെനിന്റെയും ചിത്രങ്ങള് സ്ഥാപിച്ചതടക്കമുള്ള നടപടികള് ഇന്ദിരയെ ചൊടിപ്പിച്ചു. അതെല്ലാം ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമാണെന്ന് നെഹ്റു ന്യായീകരിച്ചുവെങ്കിലും ഇന്ദിര വഴങ്ങിയില്ല.
ഈ തര്ക്കങ്ങളെക്കുറിച്ച് തന്റെ സുഹൃത്ത് ഡൊറോത്തി നോര്മന് ഇന്ദിര അയച്ച കത്തില് നിന്നുള്ള ഭാഗങ്ങളും പുസ്തകത്തില് ഉള്പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തുടക്കത്തില് അദ്ദേഹം നല്ല നേതൃത്വമാണ് നല്കിയതെങ്കില് മുതിര്ന്ന സഹപ്രവര്ത്തകരുടെ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകള്ക്ക് മേല് ഏകാധിപത്യം പ്രയോഗിക്കാന് അദ്ദേഹത്തിനാകുന്നില്ല. നിങ്ങള്ക്ക് അത്ഭുതം തോന്നും. കടുത്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധരാണെന്ന് നമ്മള് കരുതുന്ന പല മന്ത്രിമാരും ഇപ്പോള് കേരളത്തിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സര്ക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു-കത്തില് നിന്നുള്ള ഭാഗം.
ഇ.എം.എസ് സര്ക്കാരിനെ അട്ടിമറിക്കാനുള്ള നീക്കം ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ ദാമ്പത്യത്തിലും വിള്ളല് വീഴ്ത്തിയതായി പുസ്തകം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. തീന് മൂര്ത്തി ഭവനിയെ വസതിയില് പ്രഭാത ഭക്ഷണത്തിനിടെ ഇന്ദിരയും ഫിറോസ് ഗാന്ധിയും ഇതേച്ചൊല്ലി കലഹിച്ചു. ജനാധിപത്യ സര്ക്കാരിനെ അട്ടിമറിക്കാനുള്ള നീക്കം ശരിയല്ലെന്നും ജനത്തിന് മേല് അമിതാധികാരം പ്രയോഗിക്കുന്ന ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ഫാസിസ്റ്റാണെന്നും ഫിറോസ് കുറ്റപ്പെടുത്തി. തുടര്ന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ഇറങ്ങിപ്പോയെന്നും പുസ്തകത്തില് പറയുന്നു. സര്ക്കാരിനെ അട്ടിമറിക്കാനുള്ള നീക്കത്തോടുള്ള എതിര്പ്പ് ഫിറോസ് ഗാന്ധി കുടുംബത്തിനകത്തും പുറത്തും പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നതായി ബെര്ടില് വെളിപ്പെടുത്തി.
പത്ത് വര്ഷം നീണ്ട ഗവേഷണത്തിന് ശേഷമാണ് ഫോക്ക് തന്റെ പുസ്തകം തയ്യാറാക്കിയത്.