ഭക്ഷണത്തിലൂടെയും വെള്ളത്തിലൂടെയും അതിവേഗം പടരുന്ന ഒരു പകർച്ചവ്യാധിയാണ് ഷിഗല്ല (Shigella). 'ഷിഗെല്ലോസിസ്' (Shigellosis) എന്ന കുടലിലെ അണുബാധയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന ഈ ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ കഠിനമായ വയറിളക്കം, പനി എന്നിവ ഉണ്ടാകാം. ഈ രോഗം വരാതിരിക്കാൻ എന്തൊക്കെ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്നും ഇതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നും നോക്കാം.
ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് 1 മുതൽ 4 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങും. സാധാരണയായി 5 മുതൽ 7 ദിവസം വരെ ഇത് നീണ്ടുനിൽക്കാറുണ്ട്. രക്തം കലർന്നതോ അല്ലാത്തതോ ആയ കഠിനമായ വയറിളക്കം, ശക്തമായ പനി, ഓക്കാനവും ഛർദ്ദിയും വയറുവേദനയും, കഠിനമായ വയറുകടി എന്നിവയാണ് രോഗലക്ഷണങ്ങൾ.
ഇനി പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചാൽ നമുക്ക് രോഗത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ സജ്ജമാകാം. സാധാരണക്കാരായ ആളുകളിൽ ഇത് സ്വയംഭേദമാകാറുണ്ടെങ്കിലും, കുട്ടികളിലും രോഗപ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞവരിലും കടുത്ത നിർജ്ജലീകരണം, സന്ധിവാതം തുടങ്ങിയ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം.
ഷിഗല്ല ബാക്ടീരിയകൾ പ്രധാനമായും പടരുന്നത് മലിനമായ കൈകളിലൂടെയും ഭക്ഷണത്തിലൂടെയുമാണ്. മലിനമായ കുടിവെള്ളം, വൃത്തിഹീനമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ തയ്യാറാക്കുന്ന ഭക്ഷണം എന്നിവയിലൂടെ രോഗം പകരാം. രോഗബാധിതനായ ഒരു വ്യക്തിയുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള സമ്പർക്കം വഴിയും രോഗം പകരും. ഈ രോഗത്തെ തടയാൻ വ്യക്തിശുചിത്വവും ഭക്ഷണശുചിത്വവും പാലിക്കുക മാത്രമാണ് ഒരേയൊരു വഴി.
ആഹാരം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപും, മലവിസർജ്ജനത്തിന് ശേഷവും കൈകൾ സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് 20 സെക്കൻഡ് എങ്കിലും നന്നായി കഴുകുക. കുടിക്കാൻ എപ്പോഴും തിളപ്പിച്ചാറ്റിയ വെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ കൃത്യമായി ശുദ്ധീകരിച്ച വെള്ളം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക. പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും നന്നായി കഴുകിയതിന് ശേഷം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക. പഴകിയതോ തുറന്നുവെച്ചതോ ആയ ആഹാരസാധനങ്ങൾ കഴിക്കരുത്.
രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളവർ മറ്റുള്ളവർക്കായി ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യരുത്. മിക്ക കേസുകളിലും വിശ്രമവും ധാരാളം ഒ.ആർ.എസ് ലായനി, കഞ്ഞിവെള്ളം, തിളപ്പിച്ചാറ്റിയ വെള്ളം എന്നിവ കുടിച്ച് നിർജ്ജലീകരണം തടയുക പ്രധാനമാണ്. രോഗം ഗുരുതരമാകുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ കഴിക്കുക.
ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശമില്ലാതെ സ്വയം ചികിത്സയോ കടകളിൽ നിന്ന് വാങ്ങി വയറിളക്കം നിർത്താനുള്ള ഗുളികകളോ കഴിക്കരുത്. ഇത് ബാക്ടീരിയയെ കുടലിനുള്ളിൽ തന്നെ തങ്ങിനിൽക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും സ്ഥിതി കൂടുതൽ വഷളാക്കുകയും ചെയ്യും.
