ഭൂപടത്തില് നോക്കിയാല് വളരെ ഇടുങ്ങിയ ഒരു ജലപാതയെന്നു തോന്നുമെങ്കിലും, ലോകത്തിന്റെ ഇന്ധന വിപണിയെ ചലിപ്പിക്കുന്ന 'ജീവനാഡി' എന്നാണ് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇറാന്റെ വടക്കന് തീരത്തിനും ഒമാന്റെ തെക്കന് തീരത്തിനും ഇടയില് 90 മൈല് നീളത്തില് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ഇടനാഴിയിലൂടെയാണ് ലോകത്തെ മൊത്തം എണ്ണ കയറ്റുമതിയുടെ അഞ്ചിലൊന്ന് ഭാഗവും കടന്നുപോകുന്നത്. ഏറ്റവും ഇടുങ്ങിയ ഭാഗത്ത് 33 കിലോമീറ്റര് മാത്രം വീതിയുള്ള ഈ പാതയില്, വമ്പന് സൂപ്പര് ടാങ്കറുകള്ക്ക് സഞ്ചരിക്കാന് പാകത്തില് 60 മീറ്ററോളം ആഴമുണ്ട്. ഹോര്മുസ്, ലാറാക്, ഖേഷം തുടങ്ങിയ തന്ത്രപ്രധാന ദ്വീപുകള് ഉള്പ്പെടുന്ന ഈ മേഖലയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഇറാന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലാണ്.
സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യത്തിന് പുറമെ സവിശേഷമായ ഒരു പാരിസ്ഥിതിക മേഖല കൂടിയാണിത്. കടുത്ത താപനില വ്യതിയാനങ്ങളും ഉയര്ന്ന ലവണാംശവും ഇവിടുത്തെ സമുദ്രജലത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. ശൈത്യകാലത്ത് 12 ഡിഗ്രി സെല്ഷ്യസ് വരെ താഴുന്ന താപനില വേനലില് 36 ഡിഗ്രി വരെ ഉയരാറുണ്ട്. ഈ കഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിച്ചു വളരുന്ന അപൂര്വ്വ സമുദ്രജീവികളുടെ സാന്നിധ്യം ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിനെ ശാസ്ത്രജ്ഞര്ക്കും പരിസ്ഥിതി പ്രേമികള്ക്കും ഒരു 'ലിവിംഗ് ലബോറട്ടറി' ആയി മാറ്റുന്നു. ഭൗമരാഷ്ട്രീയ തര്ക്കങ്ങള്ക്കിടയിലും ഈ പാരിസ്ഥിതിക സന്തുലിതാവസ്ഥ ഏറെ പ്രാധാന്യമര്ഹിക്കുന്നു.
നിലവില് മിഡില് ഈസ്റ്റില് ഉടലെടുത്തിരിക്കുന്ന സംഘര്ഷങ്ങള് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിനെ ഒരു യുദ്ധമുനമ്പാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുകയാണ്. ഇറാന് ഈ പാതയില് നിയന്ത്രണങ്ങള് ഏര്പ്പെടുത്തുന്നത് ആഗോള ഇന്ധനവില കുതിച്ചുയരാന് കാരണമാകും. ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇത് അതീവ ഗുരുതരമായ സാഹചര്യമാണ്; കാരണം നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ 50 ശതമാനത്തോളം ക്രൂഡോയില് ഇറക്കുമതിയും പാചകവാതകത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്കും ഈ വഴിയിലൂടെയാണ് എത്തുന്നത്. ഈ ചെറിയ കടലിടുക്ക് അടയ്ക്കപ്പെടുന്നത് ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തന്നെ തകിടം മറിക്കാന് പോന്ന ഒരു 'വജ്രായുധമായി' ഇറാന് ഉപയോഗിക്കുമ്പോള് ആശങ്കയോടെയാണ് ലോകരാജ്യങ്ങള് ഇതിനെ നോക്കിക്കാണുന്നത്.
