ന്യൂഡല്ഹി: 1950-കളുടെ മധ്യത്തില് കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയില് സ്കോളര്ഷിപ്പില് പഠിക്കുമ്പോള് മന്മോഹന് സിംഗ് സിക്സ്പെന്സ് ചോക്ലേറ്റ് കഴിച്ച് ജീവിച്ചിരുന്നതായി മകള് ദമന്സിംഗിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തല്. ദമന് സിംഗ് എഴുതി 2014 ല് ഹാര്പ്പര്കോളിന്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'സ്ട്രിക്റ്റ്ലി പേഴ്സണല്: മന്മോഹന് ആന്ഡ് ഗുര്ശരണ്' എന്ന പുസ്തകത്തിലാണ് ഈ കഥ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
മന്മോഹന് സിംഗ് 1957-ല് കേംബ്രിഡ്ജ് സര്വ്വകലാശാലയില് നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തില് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ഓണേഴ്സ് (ട്രിപ്പോസ്) ബിരുദം നേടി. കേംബ്രിഡ്ജിലെ തന്റെ പിതാവിന്റെ നാളുകളെ കുറിച്ച് എഴുതുമ്പോള്, ട്യൂഷനും ജീവിതച്ചെലവിനുമായി വര്ഷം ഏകദേശം 600 പൗണ്ട് വേണമായിരുന്നു. എന്നാല് പഞ്ചാബ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കോളര്ഷിപ്പായി 160 പൗണ്ടായിരുന്നു നല്കിയിരുന്നത്. അതിനാല് പണമായിരുന്നു അന്ന് തന്നെ ഏറെ അലട്ടിയിരുന്ന യഥാര്ത്ഥ പ്രശ്നമെന്ന് പിതാവിനെ ഉദ്ധരിച്ച് ദാമന് പറഞ്ഞു.
''ബാക്കിയുള്ള കാര്യങ്ങള്ക്ക് പിതാവിനെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നു. വളരെ പിശുക്കോടെ ജീവിക്കാന് മന്മോഹന് ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. ഡൈനിംഗ് ഹാളിലെ സബ്സിഡിയുള്ള ഭക്ഷണം താരതമ്യേന രണ്ട് ഷില്ലിംഗ് ആറ് പെന്സ് ആയിരുന്നു. അവന് ഒരിക്കലും പുറത്ത് നിന്ന് ഭക്ഷണം കഴിച്ചിട്ടില്ല. അപൂര്വ്വമായി ബിയറോ വൈനോ പോലും കഴിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നിട്ടും വീട്ടില് നിന്ന് പണം മുടങ്ങുകയോ കൃത്യസമയത്ത് എത്താതെ വരികയോ ചെയ്താല് പ്രതിസന്ധിയിലാകും. ഇത് സംഭവിച്ചപ്പോള്, അവന് ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുകയോ കാഡ്ബറിയുടെ ചോക്ലേറ്റിന്റെ ഒരു സിക്സ്പന്സ് ബാര് കഴിക്കുകയോ ചെയ്തു. ജീവിതകാലം മുഴുവന് അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും പണം കടം വാങ്ങിയില്ല. ഒരു തവണയെങ്കിലും കടം വേണ്ടി വന്നപ്പോള് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നിയ ഒരേയൊരു വ്യക്തിയായിരുന്നു അടുത്ത സുഹൃത്ത് മദന് ലാല് സുദാന്.'' പുസ്തകത്തില് പറയുന്നു.
ഒന്നാം വര്ഷ ട്രൈപോസ് പരീക്ഷയുടെ ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും സിംഗ് ഒന്നാമതെത്തുകയും ചെയ്ത ശേഷം, ഇനി മുതല് തനിക്ക് പണമൊന്നും അയക്കരുതെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് മദന് ലാലിന് കത്തെഴുതി. ''എനിക്ക് ഏകദേശം 20 പൗണ്ട് വിലമതിക്കുന്ന എന്തെങ്കിലും സമ്മാനം ലഭിക്കുമെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു, ഞാന് അമര്ത്തിയാല് എനിക്ക് ഒരു എക്സിബിഷന് (അലവന്സ് അല്ലെങ്കില് സ്കോളര്ഷിപ്പ്) ലഭിച്ചേക്കാം, പക്ഷേ ഞാന് അത്യാഗ്രഹിയല്ല. അടുത്ത വര്ഷം വരെ കാത്തിരിക്കാനാണ് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്'' കത്തില് പറഞ്ഞിരുന്നു.
പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറന് മേഖലയിലെ ഗാഹിലാണ് സിംഗ് ജനിച്ചത്. തന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഗ്രാമത്തിലെ കഠിനമായ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും ലളിതമായ ഒരു അസ്തിത്വത്തിന്റെ മനോഹാരിതയെക്കുറിച്ചും പിതാവ് പലപ്പോഴും പറഞ്ഞിരുന്നു. ഒരിക്കല് സഹോദരി കിക്കി അദ്ദേഹത്തോട് ഗാഹിലേക്ക് മടങ്ങാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോള് ഇല്ല എന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞതായും അവിടെ വെച്ചാണ് എന്റെ മുത്തച്ഛന് കൊല്ലപ്പെട്ടത് എന്ന് സൗമ്യമായി മറുപടി നല്കിയതായും ദമന് സിംഗ് ഓര്മ്മിപ്പിച്ചു.
