വാഷിങ്ടണ്: ഇറാന് വിഷയത്തില് യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്ഡ് ട്രംപിനു പിഴച്ചത് സംയുക്ത പ്രവര്ത്തനപദ്ധതിയില്നിന്നു പിന്മാറാനുള്ള 2018ലെ തീരുമാനം മുതലെന്ന് വിലയിരുത്തല്. അന്നു നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കരാര് ഇറാന്റെ ആണവ പ്രവര്ത്തനങ്ങള്ക്കു നിയന്ത്രണം കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു.
പക്ഷേ, ആ കരാര് വേണ്ടത്ര ശക്തമല്ലെന്നു പറഞ്ഞാണ് ട്രംപ് യു.എസിനെ അതില്നിന്നു പിന്വലിച്ചതെന്ന് ന്യൂയോര്ക്ക് ടൈംസ് റിപ്പോര്ട്ട്. ആണവക്കരാറില്നിന്ന് യു.എസ്. പുറത്തുപോയതും ഇറാന് ആണവ പ്രവര്ത്തനങ്ങള്ക്ക് ആക്കംകൂട്ടി. ഇപ്പോള് ആണവായുധ നിര്മാണത്തിനുതകുന്ന സമ്പുഷ്ടമാക്കിയ അര ടണ് യുറേനിയം ഇറാന്റെ പക്കലുണ്ടെന്നാണ് വലിയിരുത്തലുകള്. ഭൂഗര്ഭ തുരങ്കങ്ങളിലാണ് ഇവ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഇറാനില് മൊത്തം 11 ടണ് യുറേനിയം ഉണ്ടെന്ന് റിപ്പോര്ട്ടുകള് പറയുന്നു. ഇവയുടെ സംസ്കരണം പലതലങ്ങളിലായി നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇതെല്ലാം സമ്പുഷ്ടീകരിച്ചാല് 100 അണുബോംബുകള് വരെ നിര്മിക്കാന് മതിയാകുമെന്നും വിദഗ്ദ്ധര്. നേരത്തെ, ആണവ ചര്ച്ചകള് പ്രധാനമായും ഒറ്റ വിഷയത്തില് കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു, അത് ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയും അതിന്റെ യുറേനിയവുമായിരുന്നു. എന്നാല് ഇപ്പോള് ദീര്ഘദൂര മിസൈലുകള്, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ പ്രാദേശിക സംഘര്ഷങ്ങള്, ഇറാന് ഉപരോധിക്കുന്ന ആഗോള എണ്ണപാതയായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് എന്നിങ്ങനെ വിഷയങ്ങള് പലതുണ്ട്.
2015 ല് ബരാക് ഒബാമയുടെ ഭരണകാലത്താണ് 2030 വരെ 15 വര്ഷത്തേക്ക് ഇറാന്റെ ആണവ പ്രവര്ത്തനങ്ങള്ക്കു പരിധി ഏര്പ്പെടുത്തുന്ന ആണവ കരാറില് യു.എസ് ഒപ്പുവച്ചത്. 2015 ല്, ഇറാന് അതിന്റെ മിക്കവാറും എല്ലാ ആണവ വസ്തുക്കളും വിട്ടുകൊടുക്കാന് സമ്മതിച്ചു. 12.5 ടണ് യുറേനിയം (ഏകദേശം 97 ശതമാനം) റഷ്യയ്ക്ക് കൈമാറി. പക്ഷേ, കരാര് വന്ന് മൂന്ന് വര്ഷത്തിന് ശേഷം, ട്രംപ് അമേരിക്കയെ കരാറില്നിന്ന് പിന്വലിച്ചു. കരാര് 'ഏകപക്ഷീയം' ആണെന്നു പറഞ്ഞായിരുന്നു പിന്മാറ്റം.
ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാക്കളുടെ എതിര്പ്പുകള് പോലുംവകവയ്ക്കാതെയാണ് ട്രംപ് കടുത്ത തീരുമാനത്തിനു മുതിര്ന്നതും. തുടര്ന്നാണ് ഇറാന് പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും വേഗത്തില് യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണവുമായി മുന്നോട്ടുപോയത്. ഇപ്പോള്, ട്രംപിന്റെ മരുമകന് ജാരെഡ് കുഷ്നറും പ്രത്യേക ദൂതന് സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും ഉള്പ്പെടെയുള്ള ചര്ച്ചക്കാര് ട്രംപിന്റെ അന്നത്തെ തെറ്റായ തീരുമാനത്തിന്റെ തിക്തഫലങ്ങള് കൈകാര്യം ചെയ്യുകയാണ്. ട്രംപ് അടുത്തിടെ ഒരു റൗണ്ട് ആണവ ചര്ച്ചകള് റദ്ദാക്കിയതോടെ ചര്ച്ചകളാകെ തടസ്സപ്പെട്ടു.
2015 ലെ കരാറിനേക്കാള് മികച്ചതായ ഒന്ന് ഇറാനുമായി ഉണ്ടാക്കാനാണ് ട്രംപ് ഇപ്പോള് ശ്രമിക്കുന്നത്. ചര്ച്ചകളില് രണ്ട് പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളാണ് യു.എസ്. മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്: ഒന്ന്, ഇറാന് യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം നിര്ത്തണം. വര്ഷങ്ങളായി നിര്മിച്ച നിലവിലുള്ള ആണവ ഇന്ധനശേഖരം കൈമാറണം എന്നതാണ് രണ്ടാമത്തേത്. ഈ രണ്ട് ആവശ്യങ്ങളും ഇറാന് തള്ളി.
