മുംബൈ: റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ പോളിമർ കറൻസി നോട്ടുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി ആലോചിക്കുന്നുവെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ. പട്നയിലും മുംബൈയിലും അടുത്തിടെ നടന്ന ബോർഡ് യോഗങ്ങളിൽ ഈ നിർദ്ദേശം ചർച്ചയ്ക്ക് വന്നിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ കറൻസി അച്ചടി ചെലവ് വർദ്ധിക്കുന്നതും നോട്ടുകൾ പെട്ടെന്ന് കേടുവരുന്നതുമാണ് പോളിമർ കറൻസിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ സജീവമാകാൻ കാരണം.
പേപ്പർ നോട്ടുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, പോളിമർ നോട്ടുകൾ കൂടുതൽ ഈടുനിൽക്കുന്നതും അഴുക്കിനെയും ഈർപ്പത്തെയും പ്രതിരോധിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതുമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്കും ഉപയോഗരീതികൾക്കും ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ഘടകങ്ങളാണിവ. വർഷാവർഷം മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും, ഇന്ത്യയിലെ കറൻസി അച്ചടി ചെലവ് ഇപ്പോഴും ഉയർന്ന നിലയിലാണ് തുടരുന്നത്.
സാധാരണ പേപ്പർ നോട്ടുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, പോളിമർ (പ്ലാസ്റ്റിക് മിശ്രിതം) നോട്ടുകൾ കൂടുതൽ ഈടുനിൽക്കുന്നവയാണ്. ഇവയിൽ അഴുക്കും ഈർപ്പവും പിടിക്കില്ല. ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്കും ആളുകളുടെ ഉപയോഗരീതികൾക്കും ഇത് ഏറെ അനുയോജ്യമാണ്. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ് കൂടുതലാണെങ്കിലും, ഈ നോട്ടുകൾക്ക് ആയുസ്സ് കൂടുതലായതിനാൽ അടിക്കടി പുതിയ നോട്ടുകൾ അച്ചടിക്കേണ്ടി വരുന്നില്ല. ഇത് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ ചെലവ് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.
ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും ഇന്ത്യയിലെ കറൻസി അച്ചടി ചെലവ് ഇപ്പോഴും ഉയർന്ന നിലയിലാണ്. ആർബിഐ ഡാറ്റ പ്രകാരം, കറൻസി നോട്ടുകൾ അച്ചടിക്കുന്നതിനുള്ള ചെലവ് 2025 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 6,372 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ, 2026 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ഇത് 4,875 കോടി രൂപയായി കുറഞ്ഞു. നേരത്തെ, 2017 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ഈ ചെലവ് 7,965 കോടി രൂപ വരെ ഉയർന്നിരുന്നു. നോട്ടുനിരോധനവും പുതിയ കറൻസി നോട്ടുകൾ പുറത്തിറക്കിയതുമാണ് അന്ന് ചെലവ് ഇത്രയധികം വർദ്ധിക്കാൻ കാരണമായത്.
എന്നാൽ, അച്ചടി ചെലവ് മാത്രമല്ല പ്രശ്നം. കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചതും അഴുക്കായതുമായ വലിയ തോതിലുള്ള നോട്ടുകൾ നിരന്തരം മാറ്റിയെടുക്കേണ്ടി വരുന്നു എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധി. വിപണിയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന നോട്ടുകളാണ് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുന്നത്. ഏറ്റവും പുതിയ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 2026 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ വിപണിയിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ച നോട്ടുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും 500 രൂപയുടെ നോട്ടുകളും (598.3 കോടി എണ്ണം), 100 രൂപയുടെ നോട്ടുകളുമാണ് (581.1 കോടി എണ്ണം).
ഓസ്ട്രേലിയ, കാനഡ, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും പോളിമർ കറൻസിയിലേക്ക് മാറിക്കഴിഞ്ഞു, മറ്റ് ചില രാജ്യങ്ങൾ ഇത് ഭാഗികമായി നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും, ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ലോകത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ഇപ്പോഴും പേപ്പർ നോട്ടുകളെയാണ് പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യ 2012-ൽ പോളിമർ നോട്ടുകൾ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇറക്കിയിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് അത് തുടർന്നില്ല. ഇപ്പോൾ, ആർ.ബി.ഐ ഈ നിർദ്ദേശം വീണ്ടും സജീവമായി പരിഗണിക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലും, നോട്ടുകളുടെ ഈടുനിൽപ്പും ചെലവും സംബന്ധിച്ച കണക്കുകൾ മുന്നിലുള്ളതിനാലും പോളിമർ കറൻസിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വാദങ്ങൾ ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്.
