കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആഘാതങ്ങള് ഏറ്റവും ശക്തമായി അനുഭവപ്പെടുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നായി കേരളം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. മണിക്കൂറുകള്ക്കുള്ളില് അതിതീവ്രമഴയും മിന്നല്പ്രളയവും ഉരുള്പൊട്ടലും പതിവായി മാറുന്ന സാഹചര്യത്തില്, കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലെ മഴക്കെടുതിയും ജീവഹാനിയും വീണ്ടും ഗൗരവമായ ചില ചോദ്യങ്ങള് ഉയര്ത്തുകയാണ്. ഏഴു ജീവനുകള് നഷ്ടപ്പെടുകയും നിരവധി കുടുംബങ്ങള്ക്ക് വീടും ഉപജീവനവും നഷ്ടമാവുകയും ചെയ്ത ഈ ദുരന്തം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥയ്ക്കനുസരിച്ച് നമ്മുടെ മുന്നൊരുക്കങ്ങളും ഭരണസംവിധാനങ്ങളും സാമൂഹിക സമീപനവും മാറേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയിലേക്കാണ് വിരല്ചൂണ്ടുന്നത്.
പത്തനംതിട്ടയിലും ഇടുക്കിയിലും രേഖപ്പെടുത്തിയ മഴയുടെ അളവ് അതിതീവ്രമഴയുടെ തോതിലായിരുന്നിട്ടും റെഡ് അലെര്ട്ട് വൈകിയാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടതെന്ന വിമര്ശനം ഉയര്ന്നിട്ടുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങള് പല ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണെന്നും, അവസാന മണിക്കൂറുകളില് പോലും സാഹചര്യങ്ങള് മാറാമെന്നും വിദഗ്ധര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടാറുണ്ട്. എന്നാല് അതേസമയം, അപകടസാധ്യത വര്ധിക്കുന്നുവെന്ന സൂചനകള് ലഭിക്കുമ്പോള് പരമാവധി മുന്കരുതല് സ്വീകരിക്കുക എന്നതാണ് ദുരന്തനിവാരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വം. മുന്നറിയിപ്പുകള് കൂടുതല് കൃത്യവും സമയബന്ധിതവുമായി ജനങ്ങളിലേക്കെത്തിക്കുന്നതിലും അതിനനുസരിച്ച് അടിയന്തര നടപടികള് സ്വീകരിക്കുന്നതിലും എല്ലാ ബന്ധപ്പെട്ട ഏജന്സികളും കൂടുതല് കാര്യക്ഷമത കൈവരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
2018-ലെ മഹാപ്രളയത്തിനുശേഷം കേരളം ദുരന്തനിവാരണ രംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശീയ-സംസ്ഥാന ദുരന്തപ്രതികരണ സേനകളുടെ ശേഷി വര്ധിപ്പിക്കാനും പ്രാദേശിക ഭരണസംവിധാനങ്ങളുടെ ഇടപെടല് ശക്തിപ്പെടുത്താനും കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതിതീവ്ര മഴ ഏതാനും മണിക്കൂറുകള്ക്കുള്ളില് അതിവേഗം ദുരന്തമായി മാറുന്ന പുതിയ കാലാവസ്ഥാ സാഹചര്യങ്ങള് നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങളെ കൂടുതല് നവീകരിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത വ്യക്തമാക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ്, സംസ്ഥാന ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റി, ജലവിഭവ വകുപ്പ്, തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങള്, റവന്യൂ വകുപ്പ് എന്നിവ തമ്മിലുള്ള വിവരവിനിമയവും ഏകോപനവും ഇനിയും മെച്ചപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.
ദുരന്തനിവാരണത്തില് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുക എന്നത് ഒരു ഘട്ടം മാത്രമാണ്. ആ മുന്നറിയിപ്പിനെ പ്രവര്ത്തനപദ്ധതിയാക്കി മാറ്റുകയാണ് കൂടുതല് പ്രധാനം. ഉരുള്പൊട്ടല് സാധ്യതയുള്ള മലയോര പ്രദേശങ്ങള്, നദീതീരങ്ങള്, വെള്ളപ്പൊക്ക ഭീഷണി നേരിടുന്ന മേഖലകള് എന്നിവിടങ്ങളില് ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളില് മുന്കൂട്ടി ഒഴിപ്പിക്കല് ഉള്പ്പെടെയുള്ള നടപടികള് സ്വീകരിക്കാന് പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങള്ക്ക് വ്യക്തമായ പ്രവര്ത്തനരീതികള് ഉണ്ടാകണം. അതിനാവശ്യമായ പരിശീലനവും വിഭവങ്ങളും എല്ലാ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങള്ക്കും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
സര്ക്കാര് സംവിധാനങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിനൊപ്പം ജനങ്ങളുടെ ജാഗ്രതയും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്. ഔദ്യോഗിക മുന്നറിയിപ്പുകളെ ഗൗരവമായി കാണുകയും അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളില് നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാന് നിര്ദേശിച്ചാല് അതിനോട് സഹകരിക്കേണ്ടത് ഓരോ പൗരന്റെയും കടമയാണ്. ദുരന്തസമയത്ത് അഭ്യൂഹങ്ങള് പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും തെറ്റായ വിവരങ്ങള് പങ്കുവയ്ക്കുന്നതും രക്ഷാപ്രവര്ത്തനങ്ങളെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതും ഒഴിവാക്കണം. ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുകയും രക്ഷാപ്രവര്ത്തകര്ക്കാവശ്യമായ സഹകരണം നല്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ദുരന്തസാഹചര്യങ്ങളില് ജീവന് രക്ഷിക്കാന് നിര്ണായകമാണ്.
മഴക്കെടുതി നേരിടുന്നതില് കേരളത്തിന്റെ വലിയ ശക്തി സാമൂഹിക ഐക്യമാണ്. പ്രളയകാലങ്ങളിലും ഉരുള്പൊട്ടല് ദുരന്തങ്ങളിലും അത് പലവട്ടം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സന്നദ്ധസംഘടനകളും യുവജനങ്ങളും മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളും സാമൂഹിക-മത സംഘടനകളും സാധാരണ പൗരന്മാരും കൈകോര്ക്കുമ്പോള് രക്ഷാപ്രവര്ത്തനങ്ങള് കൂടുതല് ഫലപ്രദമാകുന്നു. ഈ മനുഷ്യത്വബോധം ദുരന്താനന്തരഘട്ടത്തിലും തുടരേണ്ടതുണ്ട്. ദുരിതബാധിതരുടെ പുനരധിവാസം, കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, ഉപജീവനമാര്ഗങ്ങളുടെ പുനഃസ്ഥാപനം, മാനസിക പിന്തുണ എന്നിവയില് ദീര്ഘകാല ശ്രദ്ധ ആവശ്യമാണ്.
അതേസമയം, ദുരന്തനിവാരണം മഴ പെയ്തുതുടങ്ങിയ ശേഷമുള്ള പ്രവര്ത്തനങ്ങളില് ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. മഴക്കാലത്തിനു മുന്പ് തോടുകളും ഓടകളും ശുചീകരിക്കുക, വെള്ളം ഒഴുകുന്ന സ്വാഭാവിക മാര്ഗങ്ങള് സംരക്ഷിക്കുക, അപകടാവസ്ഥയിലുള്ള മരങ്ങളും നിര്മിതികളും തിരിച്ചറിയുക, ഉരുള്പൊട്ടല് സാധ്യതയുള്ള മേഖലകളുടെ പട്ടിക പുതുക്കുക, തദ്ദേശതലത്തില് ദുരന്തപ്രതികരണ സംഘങ്ങള്ക്ക് പരിശീലനം നല്കുക, സ്കൂളുകളിലും പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലും മോക്ക് ഡ്രില്ലുകള് നടത്തുക തുടങ്ങിയ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് കൃത്യമായ വാര്ഷിക കലണ്ടറിന്റെ ഭാഗമാകണം.
കേരളത്തിന്റെ വികസനനയങ്ങളും കാലാവസ്ഥാ യാഥാര്ഥ്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടേണ്ട സമയമാണിത്. മലയോര മേഖലയിലെ നിര്മാണ പ്രവര്ത്തനങ്ങള്, ജലാശയങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം, നഗരങ്ങളിലെ മഴവെള്ള നീക്കം, വനമേഖലകളുടെ പരിപാലനം എന്നിവയെല്ലാം ശാസ്ത്രീയ വിലയിരുത്തലുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില് പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം യാഥാര്ഥ്യമാണ്. അതിനനുസരിച്ചുള്ള നയങ്ങളും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
ഓരോ മഴക്കെടുതിയും അവസാനിക്കുമ്പോള് നഷ്ടങ്ങളുടെ കണക്ക് മാത്രം എടുക്കുന്നതില് ഒതുങ്ങരുത്. ആ ദുരന്തം നല്കിയ പാഠങ്ങളും അതില് നിന്ന് നടപ്പാക്കേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും വിലയിരുത്തപ്പെടണം. പ്രകൃതിയുടെ ശക്തിയെ തടയാനാവില്ല. എന്നാല്, ശാസ്ത്രീയമായ മുന്നൊരുക്കങ്ങളിലൂടെയും കാര്യക്ഷമമായ ഭരണസംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും ജാഗ്രതയുള്ള പൗരബോധത്തിലൂടെയും അതിന്റെ ആഘാതം കുറയ്ക്കാന് കഴിയും. ജീവന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിലുപരി വലിയ ഉത്തരവാദിത്തം മറ്റൊന്നുമില്ല. അതാണ് ഈ മഴ കേരളത്തെ വീണ്ടും ഓര്മിപ്പിക്കുന്നത്.
Comments