ബിഹാറിലെ ബങ്കിപ്പൂര് നിയമസഭാ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ഫലം ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലും ബിഹാറിന്റെ അധികാരസമവാക്യങ്ങളിലും ദീര്ഘകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കാന് സാധ്യതയുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശമാണ്. ഒരു കാലത്ത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രജ്ഞനെന്ന നിലയില് രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ പാര്ട്ടികള്ക്ക് വിജയവഴികള് രൂപപ്പെടുത്തിയ പ്രശാന്ത് കിഷോര്, ആദ്യമായി നേരിട്ട് ജനവിധി തേടി ബി.ജെ.പിയുടെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമെന്ന് കരുതപ്പെട്ട കോട്ടകളിലൊന്നില് വിജയം നേടിയത് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പതിവ് കണക്കുകൂട്ടലുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്.
അഞ്ച് തവണ തുടര്ച്ചയായി ബി.ജെ.പിയെ വിജയിപ്പിച്ച മണ്ഡലമാണ് ബങ്കിപ്പൂര്. ദേശീയ അധ്യക്ഷന് നിതിന് നബിന് രാജിവച്ചതിനെ തുടര്ന്നുണ്ടായ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പില് ആ പാരമ്പര്യം തുടരാനാകുമെന്ന ആത്മവിശ്വാസം ബി.ജെ.പിക്കുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല്, ഫലം മറ്റൊന്നായിരുന്നു. പ്രശാന്ത് കിഷോര് ഇരുപതിനായിരത്തിനടുത്ത് വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിലാണ് വിജയിച്ചത്. ഒരു സ്ഥാനാര്ത്ഥിയുടെ വ്യക്തിപരമായ ജനപ്രീതിയെക്കാള് വലുതാണ് ഈ വിജയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അര്ഥം.ബങ്കിപ്പൂരിലെ തോല്വിയെ ബി.ജെ.പിക്ക് ഒരു ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ തിരിച്ചടിയായി മാത്രം കാണാനാകില്ല. മണ്ഡലം നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെക്കാള് ഗുരുതരമായ ചില ചോദ്യങ്ങള് അതുയര്ത്തുന്നു.ആദ്യത്തേത്, ദീര്ഘകാലം കൈവശംവച്ചിരുന്ന നഗരമണ്ഡലത്തിലെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങള് മാറുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്. ബങ്കിപ്പൂരിലെ വോട്ടര്മാരില് വലിയൊരു വിഭാഗം യുവജനങ്ങളാണ്. തൊഴില്, വിദ്യാഭ്യാസം, ജീവിതസുരക്ഷ, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകള് എന്നിവയാണ് ഇവരുടെ പ്രധാന ചിന്തകള്. പരമ്പരാഗത ജാതി-മത രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതീക്ഷകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തീരുമാനമെടുക്കുന്ന ഒരു വോട്ടര് സമൂഹം രൂപപ്പെടുന്നുവെന്ന സൂചന ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നല്കുന്നു.അധികാരത്തിന്റെ ദീര്ഘകാല തുടര്ച്ച പലപ്പോഴും ആത്മവിശ്വാസത്തെ അഹങ്കാരമാക്കി മാറ്റാറുണ്ട്. സ്ഥാനാര്ത്ഥി ആരായാലും മണ്ഡലം ജയിക്കുമെന്ന ധാരണ, പ്രാദേശിക നേതൃത്വത്തോടുള്ള അസംതൃപ്തി, ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെ അഭാവം എന്നിവ ബി.ജെ.പിക്ക് തിരിച്ചടിയായെന്ന വിലയിരുത്തലുകള് അവഗണിക്കാനാവില്ല. തെരഞ്ഞെടുപ്പില് വിജയിക്കുന്നത് പാര്ട്ടി ചിഹ്നം മാത്രമല്ല, സ്ഥാനാര്ത്ഥിയുടെ വിശ്വാസ്യതയും ജനസമ്പര്ക്കവുമാണെന്ന അടിസ്ഥാനസത്യം ബങ്കിപ്പൂര് വീണ്ടും ഓര്മ്മിപ്പിച്ചു.
രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകര് വര്ഷങ്ങളായി പ്രശാന്ത് കിഷോറിനെ വിജയകരമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങളുടെ ശില്പിയായാണ് കണ്ടത്. എന്നാല്, തന്ത്രജ്ഞനില് നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ നേതാവിലേക്കുള്ള പരിവര്ത്തനം അത്ര എളുപ്പമല്ല. നിരവധി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഉപദേഷ്ടാക്കള്ക്ക് സാധിക്കാത്തത് പ്രശാന്ത് കിഷോര് സാധിച്ചുവെന്നതാണ് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത.അദ്ദേഹം പ്രചാരണത്തില് വലിയ വാഗ്ദാനങ്ങളേക്കാള് ഒരു ലളിതമായ ചോദ്യമാണ് ഉയര്ത്തിയത് 'നിങ്ങളുടെ മക്കളുടെ ഭാവിക്കുവേണ്ടി നിങ്ങള് എന്ത് തീരുമാനമെടുക്കും?' ഈ സന്ദേശം നഗരമധ്യവര്ഗത്തിലും യുവജനങ്ങളിലും പ്രതിഫലിച്ചതായി വോട്ടിങ് രീതിയില് നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.അതേസമയം, പ്രശാന്ത് കിഷോറിന്റെ വിജയം ഒരു പ്രത്യേക ജാതിയുടെയോ മതവിഭാഗത്തിന്റെയോ പിന്തുണയില് മാത്രം അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നില്ല. മുസ്ലിംകള്, യാദവര്, സവര്ണര്, പട്ടികജാതിക്കാര്, നഗരമധ്യവര്ഗം തുടങ്ങിയ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങളില് നിന്നുള്ള പിന്തുണയാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത്. ബിഹാര് രാഷ്ട്രീയത്തില് പതിറ്റാണ്ടുകളായി നിര്ണായകമായിരുന്ന ജാതിസമവാക്യങ്ങള്ക്ക് അതീതമായി ഒരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശം രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയാണിത്.
ആര്.ജെ.ഡിക്കും പാഠമുണ്ട്
ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പില് ഏറ്റവും കൂടുതല് ചര്ച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടത് ബി.ജെ.പിയുടെ തോല്വിയായിരുന്നെങ്കിലും, പ്രതിപക്ഷമായ ആര്.ജെ.ഡിക്കും ഇത് ആത്മപരിശോധനയുടെ അവസരമാണ്.
ബി.ജെ.പി. വിരുദ്ധ വോട്ടുകള് സ്വാഭാവികമായി തങ്ങളിലേക്കെത്തുമെന്ന ആര്.ജെ.ഡിയുടെ കണക്കുകൂട്ടല് ഇനി മതിയാകില്ലെന്ന് ബങ്കിപ്പൂര് തെളിയിച്ചു. ശക്തമായ സംഘടനയും സജീവമായ പ്രചാരണവും വിശ്വാസ്യതയുള്ള സ്ഥാനാര്ത്ഥിയും ഇല്ലെങ്കില്, മാറ്റം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വോട്ടര് മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ബദലിനെ തെരഞ്ഞെടുക്കാന് തയാറാണെന്നതാണ് ഇവിടെ കണ്ടത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രശാന്ത് കിഷോറിന്റെ വിജയം ബി.ജെ.പിക്ക് മാത്രമല്ല, ആര്.ജെ.ഡിക്കും ഒരുപോലെ മുന്നറിയിപ്പാണ്.
മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള ബി.ജെ.പിയുടെ ആഭ്യന്തര തീരുമാനങ്ങള്, പ്രാദേശിക നേതൃത്വത്തിലെ അസംതൃപ്തി, സംഘടനാതലത്തിലുള്ള അഭിപ്രായഭിന്നതകള് എന്നിവയും ബങ്കിപ്പൂരിലെ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പുകള് പലപ്പോഴും ഭരണകൂടത്തോടുള്ള ജനങ്ങളുടെ മനോഭാവം അളക്കാനുള്ള പരീക്ഷണശാലകളാണ്. ബങ്കിപ്പൂരിലും അതുതന്നെയാണ് സംഭവിച്ചത്.
അതേസമയം, ഒരു ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ഫലം മാത്രം വച്ചുകൊണ്ട് ബിഹാറിന്റെ മുഴുവന് രാഷ്ട്രീയചിത്രം വരയ്ക്കുന്നതും ശരിയാകില്ല. ഭരണകക്ഷികള്ക്ക് ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പുകളില് തിരിച്ചടിയുണ്ടാകുന്നത് ഇന്ത്യന് രാഷ്ട്രീയത്തില് അപൂര്വമല്ല. കുറഞ്ഞ പോളിങ് ശതമാനം, പ്രാദേശിക വിഷയങ്ങള്, സ്ഥാനാര്ത്ഥിയുടെ വ്യക്തിപ്രഭാവം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളും ഇത്തരം ഫലങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കും. അതിനാല് ബങ്കിപ്പൂരിനെ അന്തിമ വിധിയായി കാണുന്നതിനേക്കാള്, ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുന്നറിയിപ്പായി വായിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.
2027-ലേക്കുള്ള സൂചനകള്
ബങ്കിപ്പൂരിലെ ജനവിധി പ്രശാന്ത് കിഷോറിനെ ബിഹാറിലെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ താരമായി ഉയര്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്, ഒരു മണ്ഡലത്തിലെ വിജയം സംസ്ഥാനവ്യാപക വിജയമായി മാറണമെങ്കില്, അതേ ആവേശം സംഘടനാ ശക്തിയായും സ്ഥിരതയുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനമായും രൂപാന്തരപ്പെടണം. അതാണ് ഇനി പ്രശാന്ത് കിഷോറിന്റെ ജനസുരാജ് പാര്ട്ടിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി.
ബി.ജെ.പിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഈ ഫലം സംഘടനയുടെ ആത്മവിശ്വാസം പുനഃപരിശോധിക്കാനും ജനങ്ങളുമായി ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്താനും പ്രാദേശിക നേതൃത്വത്തെ കൂടുതല് ഉള്ക്കൊള്ളുന്ന രീതിയിലേക്ക് നീങ്ങാനുമുള്ള അവസരമാണ്. ആര്.ജെ.ഡിക്ക്, പാരമ്പര്യ വോട്ടുബാങ്കിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തില് മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന സമീപനം ഇനി പര്യാപ്തമല്ലെന്ന മുന്നറിയിപ്പും കൂടിയാണ്.
കെ.ജെ. ജോര്ജ്
Comments